Trong hành trình xây dựng nông thôn mới, bên cạnh đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế hay nâng cao đời sống người dân, thì tiêu chí môi trường đang ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng, góp phần tạo nên diện mạo nông thôn văn minh, xanh và bền vững.
Tại nhiều địa phương, những mô hình dân vận khéo, cách làm sáng tạo đã được triển khai hiệu quả, từng bước thay đổi nhận thức và hành động của người dân trong bảo vệ môi trường. Từ những tuyến đường hoa, ngày Chủ nhật xanh, đến phong trào phân loại rác tại nguồn… tất cả đều góp phần làm cho diện mạo nông thôn thêm khởi sắc.
Tại xã Châu Thành, tỉnh An Giang có một mô hình nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn đang nhận được sự hưởng ứng tích cực của hội viên phụ nữ và người dân địa phương, đó là mô hình “Đổi rác thải nhựa lấy nhu yếu phẩm”.
Xuất phát từ thực tế lượng rác thải nhựa trong sinh hoạt ngày càng gia tăng, trong khi ý thức phân loại, tái chế rác của một bộ phận người dân còn hạn chế, Ban Thường vụ Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Châu Thành đã xây dựng kế hoạch triển khai mô hình nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, đồng thời góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Theo kế hoạch, mô hình tập trung tuyên truyền, vận động hội viên phụ nữ và Nhân dân thực hiện phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, giữ gìn vệ sinh môi trường và xây dựng nếp sống văn minh tại khu dân cư.
Điểm đặc biệt của mô hình là người dân có thể mang các loại rác tái chế như chai nhựa, lon nước, bao bì nhựa, giấy vụn, sách báo cũ… đến điểm tập kết để đổi lấy những nhu yếu phẩm thiết yếu phục vụ sinh hoạt hằng ngày như gạo, mì gói, nước mắm, dầu ăn hay tập học sinh cho các em nhỏ. Bà Lê Thanh Thuỷ, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Châu Thành, cho biết: Đây mà mô hình thiết thực đầy ý nghĩa được đông đảo chị em phủ nữ trên địa bàn xã hưởng ứng một cách tích cực, mô hình này được sinh hoạt mỗi quý một lần và mỗi một lần sinh hoạt thì có từ 10 đến 20 chị em hội viên phụ nữ nghèo được nhận gạo và nhu yếu phẩm mang về từ đó góp phần thúc đẩy nhiều hơn nửa Hội viên tham gia giúp cho mô hình ngày càng lớn mạnh, hoạt động ngày càng hiệu quả, theo đó cũng giúp chị em nâng cao hơn ý thức bảo vệ môi trường.
Không chỉ dừng lại ở việc thu gom rác thải, mô hình còn hướng đến thay đổi thói quen sinh hoạt của người dân theo hướng thân thiện với môi trường. Thông qua các buổi sinh hoạt chi hội, họp dân, hệ thống loa truyền thanh và các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook, hội viên phụ nữ được tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa đối với môi trường và sức khỏe con người.
Các chi hội phụ nữ tại địa phương cũng chủ động thành lập tổ điều hành, bố trí điểm tập kết rác phù hợp, tổ chức thu gom định kỳ, đồng thời phối hợp với các cơ sở thu mua phế liệu để tái chế, tạo nguồn kinh phí duy trì hoạt động mô hình. Đáng chú ý, nguồn thu từ bán phế liệu không chỉ phục vụ cho việc đổi nhu yếu phẩm mà còn được sử dụng để hỗ trợ hội viên phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, góp phần thực hiện tốt công tác an sinh xã hội tại địa phương. Chị Lâm Thị Ngọc Ánh, Chi hội Trưởng Hội phụ nữ ấp Minh Long, xã Châu Thành, chia sẻ: Phong trào này ở ấp tuy mới được phát động nhưng nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ chị em Hội viên phụ nữ tại địa phương.
Có thể thấy, mô hình “Đổi rác thải nhựa lấy nhu yếu phẩm” không chỉ góp phần giảm thiểu rác thải nhựa ra môi trường mà còn lan tỏa tinh thần tiết kiệm, ý thức sống xanh và trách nhiệm cộng đồng trong mỗi người dân. Từ những chai nhựa, lon nước tưởng chừng bỏ đi, nay lại có giá trị đổi lại những phần quà thiết thực phục vụ đời sống hằng ngày.
Trong hành trình xây dựng nông thôn mới, những mô hình gần gũi, thiết thực như ở xã Châu Thành, tỉnh An Giang chính là minh chứng sinh động cho thấy khi người dân cùng chung tay hành động, thì việc bảo vệ môi trường không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành nét đẹp trong đời sống cộng đồng hôm nay./.
